
آیا سونا باعث سوزاندن کالری میشود؟
سونا فضایی گرم است که با قرار دادن بدن در معرض دمای بالا، تعریق را افزایش میدهد. افراد معمولاً از آن برای آرامش، کمک به گردش خون و ریکاوری بعد از تمرین استفاده میکنند. پرسش مهم این است که آیا نشستن در سونا واقعاً به مصرف کالری یا کاهش وزن کمک میکند؟
سونا چگونه بر بدن اثر میگذارد؟
دمای محیط سونا معمولاً حدود ۶۵ تا ۹۱ درجه سانتیگراد است. قرار گرفتن در چنین محیطی دمای مرکزی بدن را بالا میبرد و پاسخهای فیزیولوژیکی بدن را فعال میکند. تعریق به خنک شدن بدن کمک میکند و همزمان، با گشاد شدن رگهای خونی و افزایش جریان خون به پوست، ضربان قلب نیز ممکن است بالا برود.
این واکنشها میتوانند از نظر برخی شاخصهای فیزیولوژیک به فعالیت هوازی سبک شباهت داشته باشند اما معادل ورزش کردن نیستند. منبع (۱)
آیا استفاده از سونا کالری میسوزاند؟
بدن برای حفظ همایستایی (هومئوستاز) در برابر گرما انرژی مصرف میکند؛ بنابراین حضور در سونا ممکن است به افزایش اندک مصرف انرژی منجر شود. یک جلسه ۳۰ دقیقهای میتواند حدود ۵۰ تا ۱۵۰ کیلوکالری مصرف انرژی داشته باشد اما این عدد تخمینی است و نباید آن را اندازهگیری قطعی یا قابل تعمیم به همه افراد دانست. منبع (۲)
میزان واقعی به ویژگیهای فردی و شرایط جلسه بستگی دارد.
چه عواملی بر مصرف کالری اثر میگذارند؟

- مدت جلسه و دمای سونا: افزایش زمان حضور یا دما میتواند بار تنظیم دمای بدن را بیشتر کند اما به معنای افزایش چشمگیر چربیسوزی نیست.
- سوخت و ساز پایه: افرادی که مصرف انرژی پایه بالاتری دارند، ممکن است در شرایط مشابه انرژی بیشتری مصرف کنند.
- سن، وزن و آمادگی جسمانی: اندازه بدن و تفاوتهای فردی بر پاسخ به گرما اثر میگذارند. با این حال، از این عوامل نمیتوان یک عدد دقیق و یکسان برای کالریسوزی همه افراد استخراج کرد.
سونا جایگزین فعالیت بدنی نیست. ورزش با درگیر کردن فعال عضلات، علاوه بر مصرف انرژی، به بهبود آمادگی قلبیعروقی و توان عضلانی کمک میکند.
مقایسه مصرف کالری در سونا و ورزش
در سونا، بخش اصلی پاسخ بدن به گرما به تنظیم دما مربوط است؛ از جمله: تعریق و افزایش جریان خون به پوست.
این پاسخها معمولاً با فعالیت عضلانی قابلتوجه همراه نیستند. در ورزش، عضلات به طور فعال کار میکنند و در نتیجه: مصرف انرژی میتواند به مراتب بیشتر باشد.
تمرین منظم همچنین به تقویت قلب، ریهها و عضلات کمک میکند؛ اثرهایی که نشستن در سونا به همان شکل ایجاد نمیکند.
بنابراین، بالا رفتن ضربان قلب در سونا به تنهایی نشان نمیدهد که این فعالیت از نظر تمرینی با ورزش برابر است.
فواید احتمالی دیگر استفاده از سونا
- گردش خون و دفع مواد زائد
گرما موجب گشاد شدن عروق و افزایش جریان خون به پوست میشود. این تغییر میتواند بر پاسخهای قلبیعروقی اثر بگذارد. با این حال، ادعاهای مربوط به «سمزدایی» باید با احتیاط بیان شوند: کبد و کلیهها نقش اصلی را در پردازش و دفع بسیاری از مواد زائد دارند و تعریق مسیر اصلی سمزدایی بدن محسوب نمیشود. منبع (۳)
- آرامش و ریکاوری عضلات
گرما ممکن است به احساس آرامش و کاهش موقت خشکی عضلات کمک کند و برخی افراد پس از تمرین، سونا را برای ریلکسیشن به کار میبرند. با این حال، میزان اثر آن بر درد عضلانی، انعطافپذیری مفاصل یا سرعت ریکاوری میتواند متفاوت باشد و نباید آن را درمان قطعی یا جایگزین روشهای تثبیت شده ریکاوری دانست. منبع (۴)
باورهای نادرست درباره سونا و کاهش وزن
- کاهش موقت وزن ناشی از آب
تعریق زیاد در سونا عمدتاً موجب از دست رفتن آب بدن میشود، نه از بین رفتن مستقیم چربی. به همین دلیل، ممکن است وزن بلافاصله پس از جلسه کمتر شود اما این تغییر معمولاً موقتی است و با نوشیدن مایعات و بازگشت تعادل آب بدن، بخشی از وزن برمیگردد. کاهش آب بدن میتواند خطر کمآبی را افزایش دهد، بنابراین نباید تعریق را نشانه قطعی چربیسوزی دانست.
- کاهش چربی بدن
سونا ممکن است برای آرامش و برخی جنبههای سلامت مفید باشد اما مصرف انرژی آن معمولاً برای ایجاد کسری کالری قابلتوجه کافی نیست. کاهش چربی بدن به راهبردی پایدار متکی است که تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم و مدیریت دریافت و مصرف انرژی را در بر میگیرد.
حرف آخر
استفاده از سونا میتواند با تعریق، افزایش ضربان قلب و تغییرات موقت در گردش خون همراه باشد و احتمالاً اندکی مصرف انرژی را افزایش دهد.
با این حال، کاهش وزن سریع پس از سونا عمدتاً به از دست رفتن آب مربوط است و نباید با کاهش چربی اشتباه گرفته شود. برای مدیریت وزن و کاهش چربی، فعالیت بدنی منظم و تغذیه مناسب نقش محوری دارند؛ سونا در بهترین حالت میتواند مکملی برای آرامش و روتین تندرستی باشد.





