آیا سطح پایین تستوسترون یک پدیده ژنتیکی است؟
تستوسترون یک هورمون حیاتی است که نقش کلیدی در سلامت مردان ایفا میکند و بر همه چیز از سطح انرژی و توده عضلانی گرفته تا خلق و خو و میل جنسی تأثیر میگذارد. با این حال، تستوسترون پایین وضعیتی است که بسته به سن و عوامل سلامتی، تقریباً ۱۰ تا ۴۰ درصد از مردان را تحت تأثیر قرار میدهد.
علائمی مانند: خستگی، کاهش قدرت و میل جنسی پایین میتواند به طور قابل توجهی بر کیفیت زندگی تأثیر بگذارد.
اما آیا تستوسترون پایین صرفاً محصول انتخابهای سبک زندگی و پیری است یا ژنتیک میتواند نقش مهمتری ایفا کند؟
در این مطلب، ارتباط بین تستوسترون پایین و ژنتیک را بررسی میکنم.
خلاصه مطلب:
کمبود تستوسترون و علائم آن
تستوسترون یک آندروژن است که هم در مردان و هم در زنان تولید میشود. با این حال، در مردان بالغ به مقدار زیاد و در زنان به مقدار کمتری ترشح میشود.
سطح تستوسترون برای رشد طبیعی جنسی و حفظ سلامت بدن در مردان بالغ مهم است. این سطوح در طول زندگی یک مرد نوسان دارند. آنها در اواخر نوجوانی و اوایل دهه ۲۰ به اوج خود میرسند و سپس در ۳۰ سالگی شروع به کاهش میکنند.
برخی از مردان سطوح پایینتری (زیر ۳۰۰ نانوگرم در دسیلیتر) دارند. این میتواند به دلیل یک بیماری پزشکی، سبک زندگی، کهولت سن یا عوامل دیگر باشد. علت هر چه که باشد، مردان با تستوسترون پایین، علائم ذهنی، فیزیکی و عاطفی مشابهی را تجربه میکنند.
مردان با تستوسترون پایین اغلب علائم زیر را گزارش میکنند:
- کاهش توده عضلانی
- کاهش تراکم استخوان
- کاهش میل جنسی
- کاهش تعداد اسپرم
- اختلال نعوظ
- کوچک شدن بیضهها
- افزایش اندازه سینه
- خستگی
- عدم تمرکز
- افسردگی
ژن SHBG و تستوسترون پایین
سطح تستوسترون در بدن معمولاً زمانی که مردان در اواخر نوجوانی و اوایل ۲۰ سالگی خود هستند به اوج خود میرسد، پس از آن سطح به تدریج به طور طبیعی کاهش مییابد. با این حال، جالب اینجاست که پس از شناسایی نشانگرهای ژنتیکی خاص برای این وضعیت، برخی از کارشناسان اکنون معتقدند که تستوسترون پایین ژنتیکی است.
بیشتر این نشانگرهای خطر تستوسترون پایین، در ژن گلوبولین متصل شونده به هورمون جنسی (SHBG) قرار داشتند، نوعی پروتئین که به تستوسترون متصل میشود. تصور میشود که افزایش سطح این پروتئین میتواند منجر به کاهش سطح تستوسترون در خون شود.
SHBG چگونه بر سطح تستوسترون تأثیر میگذارد؟
ژن SHBG با کدگذاری پروتئینی که به هورمونهای جنسی مانند: تستوسترون و استرادیول متصل میشود، نقش کلیدی در تنظیم تستوسترون ایفا میکند. SHBG عمدتاً میزان تستوسترون در دسترس برای استفاده توسط بدن را کنترل میکند. تغییرات در ژن SHBG میتواند بر سطح پروتئین SHBG در خون تأثیر بگذارد و بر در دسترس بودن تستوسترون تأثیر بگذارد.
تستوسترون در جریان خون به ۲ شکل وجود دارد: متصل و آزاد.
حدود ۴۴% از تستوسترون به SHBG متصل است و آن را غیرفعال میکند. تستوسترون باقیمانده، به ویژه اشکال آزاد و متصل به آلبومین، از نظر بیولوژیکی فعال است. سطوح بالاتر SHBG معمولاً منجر به تستوسترون آزاد کمتر میشود که میتواند به علائم تستوسترون پایین مانند کاهش میل جنسی، خستگی و از دست دادن عضلات کمک کند.
مردانی که ۳ یا بیشتر از این نشانگرهای خطر ژنتیکی خاص را دارند، بیش از ۶ برابر بیشتر احتمال دارد که در مقایسه با مردانی که هیچ نشانگر ژنتیکی ندارند، سطح تستوسترون پایینی داشته باشند. در یک گروه مطالعاتی متشکل از بیش از ۱۴۰۰ مرد، تنها حدود ۱.۵%، ۳ درصد یا بیشتر از نشانگرهای خطر را نشان دادند.
تصور میشود که این پیشرفت علمی میتواند برای کمک به پزشکان در شناسایی مردانی با ریسک بالاتر از حد متوسط برای ابتلا به تستوسترون پایین استفاده شود.
شرایط ژنتیکی که باعث هیپوگنادیسم مردانه (تستوسترون پایین) میشوند
داشتن یک تغییر ژنتیکی مرتبط با تستوسترون پایین تضمین نمیکند که شما سطح پایینی خواهید داشت. این فقط نشاندهنده یک استعداد است. با این حال، برخی از مردان تستوسترون پایین را در نتیجه یک بیماری زمینهای تجربه میکنند که معمولاً به دلیل هیپوگنادیسم اولیه و ثانویه است. در چنین مواردی، احتمال داشتن تستوسترون پایین به طور قابل توجهی بالاتر است. در اینجا برخی از این شرایط آورده شده است:
سندرم کلاین فلتر
۲ نوع کروموزوم جنسی (X و Y) جنسیت نوزاد را تعیین میکنند. زنان XX دارند، در حالی که مردان XY دارند.
نوزادانی که با سندرم کلاین فلتر متولد میشوند، یک X اضافی دارند، به این معنی که: کروموزومهای XXY دارند. به دلیل وجود کروموزوم Y، آنها از نظر ژنتیکی مرد هستند اما به دلیل X اضافی، برخی علائم مانند: کاهش موهای بدن و صورت، بزرگ شدن سینهها و لگن پهن را تجربه میکنند. آنها همچنین رشد غیرطبیعی بیضهها را تجربه میکنند که منجر به تستوسترون پایین و تعداد کم اسپرم میشود. این تغییر ژنتیکی ۱ از هر ۶۰۰ مرد را تحت تأثیر قرار میدهد.
سندرم نونان
سندرم نونان ناشی از جهشهای ژنتیکی است. یک کودک میتواند آن را از والدین خود به ارث ببرد یا به دلیل یک جهش خودبهخودی به آن مبتلا شود. این سندرم باعث مشکلات رشدی و کاهش رشد و ترشح هورمون جنسی در کودکان میشود. مردان مبتلا به سندرم نونان معمولاً تستوسترون پایینی دارند و نابارور هستند.
سندرم کالمن
سندرم کالمن یک بیماری ژنتیکی نادر است که به دلیل رشد ناکافی برخی نورونها رخ میدهد که باعث میشود هیپوتالاموس (بخشی از مغز) هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) را آزاد کند. GnRH غده هیپوفیز را تحریک میکند تا هورمون لوتئینیزه کننده (LH) را آزاد کند که این به نوبه خود بیضهها را برای ترشح تستوسترون تحریک میکند.
مردان مبتلا به سندرم کالمن دچار کمبود GnRH هستند و بلوغ دیررس یا عدم بلوغ را تجربه میکنند زیرا بیضههای آنها به اندازه کافی تستوسترون ترشح نمیکنند. آنها ممکن است بیضههای نزول نکرده یا تا حدی نزول کرده داشته باشند و در صورت عدم دریافت هورمون درمانی ممکن است نابارور بمانند.
سندرم پرادر ویلی
سندرم پرادر ویلی یک تغییر ژنتیکی دیگر است که در اثر حذف ژنهای خاصی در کروموزوم ۱۵ ایجاد میشود. این سندرم باعث مشکلات مختلف ذهنی، جسمی و رفتاری در افراد مبتلا میشود. علائم رایج آن شامل: مشکلات خواب، رشد جنسی ضعیف و تغییرات خلقی است.
مردان مبتلا به این سندرم عمدتاً سطح تستوسترون پایینی دارند. درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) ممکن است به تسکین علائم آنها کمک کند.
دیستروفی میوتونیک
دیستروفی میوتونیک در اثر جهش در کروموزوم Y ایجاد میشود. این بیماری میتواند در هر سنی رخ دهد اما معمولاً علائم خود را در دهه ۲۰ یا ۳۰ زندگی نشان میدهد. این بیماری باعث ضعف عضلانی در قسمتهای مختلف بدن و منجر به تاخیر در رشد میشود. مردان مبتلا به این بیماری بیضههای کوچکی دارند و از تستوسترون پایین رنج میبرند.
تأثیر اوایل کودکی بر سطح تستوسترون
تحقیقات دانشگاه دورهام نشان میدهند که: سطح تستوسترون یک مرد بیشتر تحت تأثیر محیط دوران کودکی اوست تا ژنتیک. مردانی که در شرایط چالشبرانگیز مانند: فقر یا قرار گرفتن در معرض بیماری بزرگ شدهاند، به احتمال زیاد سطوح پایینتری نسبت به کسانی که از محیطهای سالمتر آمدهاند دارند. منبع (۱)
در حالی که دلایل تستوسترون پایین، به جز پیری طبیعی، نامشخص باقی مانده است، علائمی مانند: کاهش تولید اسپرم و از دست دادن عضلات قابل درمان هستند. اگر علائمی را تجربه میکنید، مشورت با یک پزشک ضروری است، زیرا همه موارد نیاز به درمان ندارند. آنها میتوانند راهنماییهایی برای افزایش انرژی و کیفیت کلی زندگی شما ارائه دهند.
نحوه تشخیص سطح تستوسترون
از مردانی که علائم تستوسترون پایین را تجربه میکنند، خواسته میشود آزمایش تستوسترون انجام دهند که تستوسترون کل، تستوسترون آزاد و سطوح تستوسترون متصل در خون آنها را محاسبه میکند. اگر ۲ تا ۳ آزمایش تستوسترون نشان دهد که سطح شما زیر ۳۰۰ نانوگرم در دسیلیتر است، پزشک به احتمال زیاد اعلام خواهد کرد که شما تستوسترون پایین دارید.
حرف آخر
تستوسترون پایین ناشی از عوامل مختلفی از جمله: عادات، بیماریها، داروها و غیره است. مطالعات نشان میدهند که: تغییرات در ژنهای شما نیز ممکن است در ابتلا به تستوسترون پایین نقش داشته باشند.
چه کمبود تستوسترون شما ناشی از ژنتیک باشد یا عوامل دیگر، درمان تستوسترون (TRT) بهترین راه حل برای بازگرداندن زندگی شماست.
