انکلومیفن را مصرف کنیم یا نه؟
انکلومیفن یک ایزومر فضایی از کلومید است که همان اثرات را با عوارض جانبی کمتر دارد.
انکلومیفن یک روش جالب برای افزایش سطح تستوسترون است. انکلومیفن یک آنتاگونیست گیرنده استروژن است که به صورت طبیعی سطح تستوسترون را افزایش میدهد.
انکلومیفن به گیرندههای استروژن متصل میشود و جلوی عملکرد استروژن را میگیرد. این باعث افزایش اثر و میزان تستوسترون میشود.
خلاصه مطلب:
انکلومیفن چیست؟
| کلومید | انکلومیفن | عملکرد |
| ✅ | ❌ | افزایش سلامت مغذی |
| ✅ | ❌ | دوره پاکسازی گنادوتروپین جفتی انسان (HCG) |
| ✅✅ | ✅✅✅ | افزایش سطح تستوسترون |
| ۲۵-۵۰ میلیگرم روزانه | ۱۲.۵ میلیگرم روزانه | دوز مصرفی |
| ۱۵ روز | ۱۲-۱۴ روز | دوره مصرف |
| شدید | متوسط | عوارض جانبی |
| ✅ | ✅ | افزایش رشد عضلانی |
انکلومیفن که با نام انکلومیفن سیترات نیز شناخته میشود، یک تعدیلکننده انتخابی گیرنده استروژن (SERM) است، دستهای از داروها که روی گیرندههای استروژن عمل میکنند.
همانطور که اشاره کردم: انکلومیفن یک آنتاگونیست گیرنده استروژن است. یعنی: به گیرندههای استروژن متصل میشود و جلوی اثرگذاری آنها را میگیرد. منبع (۱)
انکلومیفن باعث افزایش هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئین کننده (LH) میشود.
انکلومیفن باعث افزایش سطح تستوسترون در مردان میشود. منبع (۲) به همین دلیل بین بدنسازها خیلی محبوب است.
به جای تامین تستوسترون مانند روشهای سنتی، انکلومیفن از بدن حمایت کرده و تولید طبیعی تستوسترون را تحریک میکند.
برخلاف درمان با تستوسترون، این دارو باروری را سرکوب نمیکند که آن را به گزینهای مناسب برای مردان جوان تبدیل میکند.
با وجود تمام این اثرات مفید، انکلومیفن به طور کامل برای استفاده درمانی گسترده تایید نشده است.
انکلومیفن را در بازار تحت برندی به نام اندروکسال (Androxal) پیدا میکنید. معمولاً به جای درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) تجویز میشود.
- منافع: بازیابی تعادل سطح تستوسترون در بدن
- فرم: قرص
- عوارض جانبی: سر درد، تغییر خلق و خو و گرگرفتگی
مکانیزم عمل انکلومیفن
با اینکه سرمها (تعدیل کنندههای انتخابی گیرنده استروژن) میتوانند برخی گیرندههای استروژن در بدن را مسدود کنند اما انکلومیفن که یک آنتاگونیست است میتواند تمام گیرندههای استروژن در بدن را مسدود کند.
با مسدود کردن هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) میتواند باعث تحریک به آزاد شدن هورمون محرک فولیکول (FSH) شود. منبع (۳ و ۴)
به طور معمول، هنگامی که سطح استروژن کافی است، استروژن به محور HPG (محور هیپوتالاموس، هیپوفیز و فوقکلیه) پیام میدهد تا تولید هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) را متوقف کند که از تولید هورمونهای حمایتکننده سنتز استروژن جلوگیری میکند.
بنابراین، هنگامی که انکلومیفن با استروژن رقابت میکند و به جای آن به گیرندههای استروژن در هیپوتالاموس متصل میشود، مغز را فریب میدهد تا فکر کند سطح استروژن کمتر از حد طبیعی است.
هیپوتالاموس با ترشح بیشتر GnRH به این موضوع پاسخ میدهد که به غده هیپوفیز پیام میدهد تا هورمون لوتئینیزه کننده (LH) و هورمون محرک فولیکول (FSH) بیشتری تولید کند.
LH شروع به کار میکند و سلولهای لیدیگ (که در بیضهها یافت میشوند) را برای سنتز تستوسترون تحریک میکند. به طور مشابه، FSH تولید اسپرم را افزایش میدهد و به مردان در بهبود باروری کمک میکند.
مکانیزم اثرگذاری در بدنسازها کمی متفاوت است. از آنجایی که آنها با تزریق تستوسترون باعث توقف تولید طبیعی این هورمون میشوند. وقتی دوره مصرف انکلومیفن را انجام دادید یک دوره پاکسازی هم انجام می دهید تا تولید طبیعی هورمونها را آغاز کنید و افزایش سطح استروژن را کنترل کنید.
در مقایسه انکلومیفن با کلومید باید اشاره کرد: انکلومیفن میتواند باعث افزایش ۵۵ درصدی سطح تستوسترون و کلومید میتواند باعث افزایش ۵۰ درصدی این هورمون شود. منبع (۵)
مزایای انکلومیفن
برتری انکلومیفن نسبت به کلومید، نبود عوارض جانبی آن است. کلومید عوارض جدی روی سلامت روان دارد. منبع (۷)
تحقیقی در سال ۲۰۱۱ نشان داد: ۴۱ درصد مصرف کنندههای کلومید شاهد افسردگی و ۴۵ درصد هم شاهد تغییر خلق و خو بودند. منبع (۸)
سایز مزایا:
هیپوگنادیسم ثانویه
هیپوگنادیسم ثانویه یک وضعیت پزشکی است که به دلیل عدم ارسال پیامهای مناسب از مغز به بیضهها برای سنتز تستوسترون، باعث کاهش تستوسترون میشود. مردانی که از این مشکل رنج میبرند، معمولاً سطوح LH و FSH پایینی دارند.
این وضعیت منجر به علائمی مانند: کاهش میل جنسی، تعداد کم اسپرم، گرگرفتگی، خستگی، تغییرات خلقی و موارد دیگر میشود.
یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ که روی ۶۶ مرد مبتلا به هیپوگنادیسم انجام شد، نتیجه میگیرد که: انکلومیفن بهبود در سطح تستوسترون را با نرخ پایینتری از عوارض جانبی مستند شده فراهم میکند. این یافتهها از انکلومیفن به عنوان یک گزینه درمانی قابل مقایسه برای مردان مبتلا به هیپوگنادیسم حمایت میکند، در حالی که خطر عوارض جانبی را به حداقل میرساند. منبع (۹)
این نشاندهنده توانایی بالقوه انکلومیفن برای درمان هیپوگنادیسم مردانه بدون مکمل تستوسترون است
تنظیم قند خون
با بازگرداندن سطح تستوسترون، انکلومیفن ممکن است به افزایش حساسیت به انسولین و تنظیم سطح قند خون در مردان هیپوگناد و دیابتی کمک کند.
ناباروری مردان
مطالعات نشان میدهند که: ناباروری مردان ناشی از تستوسترون پایین را میتوان با انکلومیفن بهبود بخشید. منبع (۱)
انکلومیفن با تقویت تشکیل تستوسترون که در نهایت منجر به بهبود تعداد، تحرک و غلظت اسپرم میشود، از ناباروری جلوگیری کرده یا آن را درمان میکند.
اختلال عملکرد تخمدان
انکلومیفن سیترات بخشی از داروی کلومیفن سیترات است که برای درمان ناباروری زنان ناشی از اختلال عملکرد تخمدان تایید شده است.
شرایط جایگزینی هورمون مانند PCOS
شرایط سلامت باروری زنان مانند: سندرم تخمدان پلیکیستیک که به دلیل عدم تعادل هورمونی رخ میدهد نیز ممکن است با انکلومیفن درمان شود.
مطالعات بیشتری باید برای ارزیابی اثربخشی انکلومیفن انجام شود.
انکلومیفن چقدر طول میکشد تا اثر کند؟
درمان با انکلومیفن در هر فرد متفاوت است.
برای برخی ممکن است در عرض چند هفته نتایج را نشان دهد، در حالی که برای برخی دیگر ممکن است نتایج پس از ماهها قابل توجه شود.
براساس برخی مطالعات، سیترات انکلومیفن ممکن است تستوسترون کل را در مردان پس از ۲ هفته افزایش دهد. منبع (۲)
نحوه مصرف انکلومیفن
قبل از اینکه بخواهید هر نوع داروی بدنسازی را مصرف کنید ابتدا بهتر است آزمایش خون بدهید.
در ضمن، انکلومیفن یک داروی نسبتاً جدید است. بنابراین، مشخص کردن دوز مصرفی مشکل است. میزان دوزهایی که در ادامه معرفی میکنم براساس یک تحقیق علمی است. منبع (۶)
- ۱۲.۵ گرم انکلومیفن روزانه باعث افزایش ۳۳ درصدی تستوسترون طی ۱۴ روز میشود.
- ۲۵ گرم انکلومیفن روزانه باعث افزایش ۴۸ درصدی تستوسترون طی ۱۴ روز میشود.
- ۵۰ گرم انکلومیفن روزانه باعث افزایش ۵۳ درصدی تستوسترون طی ۱۴ روز میشود.
بر این اساس میتوانید از این پروتکلها استفاده کنید:
- دوره مصرف سنگین: ۵۰ میلیگرم روزانه طی ۱۴ روز
- بعد از دوره مصرف سنگین: ۲۵ میلیگرم روزانه طی ۱۴ روز
- دوره مصرف متوسط: ۱۲.۵ میلیگرم روزانه طی ۱۴ روز
انکلومیفن را طبق دستور پزشک خود به صورت خوراکی همراه یا بدون غذا مصرف کنید.
بهتر است آن را به طور مداوم تقریباً در یک زمان مشخص روزانه مصرف کنید تا بدن بتواند پاسخ منظمی به دارو بدهد. ثبات برای نتایج بسیار مهم است.
عوارض جانبی انکلومیفن
براساس تحقیقاتی که تا حالا روی انکلومیفن صورت گرفته، عارضه جانبی جدی مشاهده نشده است. تنها ۲ عارضه شایع گزارش شده: اسهال و حالت تهوع.
نکته: مصرف انکلومیفن توسط کمیته جهانی ضد دوپینگ ممنوع اعلام شده است.
عوارض شایع:
- سرگیجه
- اختلال نعوظ
- خستگی
- تغییرات خلقی و نوسانات خلقی
- ژنیکوماستی. منبع (۱۰)
مقایسه انکلومیفن با درمان جایگزینی تستوسترون
هم انکلومیفن و هم درمان با تستوسترون برای افزایش سطح تستوسترون استفاده میشوند. از آنجایی که هر دو برای یک هدف استفاده میشوند، انتخاب بهترین گزینه برای یک مرد میتواند دشوار باشد.
TRT یک درمان تایید شده است که پزشکان برای هیپوگنادیسم اولیه و هیپوگنادیسم ثانویه تجویز میکنند. با این حال، نقطه ضعف آن این است که: تولید تستوسترون درونزا را کاهش میدهد که منجر به ناباروری میشود.
با انکلومیفن، سطح تستوسترون طبیعی را بدون مشکلات ناباروری افزایش میدهید. همچنین، عوارض جانبی کمتری را تجربه میکنید.
تاکنون، TRT بسیار بیشتر از انکلومیفن مورد مطالعه قرار گرفته است. از این رو، دادههای بیشتری در دسترس دارد.
TRT در اشکال مختلفی مانند: تستوسترون موضعی، چسبهای پوستی، کرمها، ژلها و تزریقات موجود است که گزینههای متعددی را برای انتخاب در اختیار شما قرار میدهد. در مقابل، انکلومیفن در حال حاضر فقط به شکل خوراکی موجود است.
| پارامتر | TRT | انکلومیفن |
|---|---|---|
| تایید شده توسط سازمان غذا و داروی آمریکا FDA | بله | خیر |
| حفظ باروری | خیر | بله |
| تحریک تولید طبیعی تستوسترون | خیر | بله |
| موجود در اشکال مختلف | بله (تزریق، کرم، ژل، پچ پوستی و اشکال دیگر) | فقط خوراکی |
ریسک تبدیل استروژن TRT در مقابل انکلومیفن
TRT
- تبدیل مستقیم: تستوسترون خارجی، به ویژه در دوزهای بالاتر یا زمانی که به صورت دوزهای بزرگتر مصرف شود، میتواند فعالیت آروماتاز را افزایش دهد؛ آنزیمی که تستوسترون را مستقیماً به استرادیول تبدیل میکند.
- اثر وابسته به دوز: سطوح بالاتر تستوسترون میتواند منجر به افزایش ناگهانی استرادیول شود که اگر به درستی مدیریت نشود، ممکن است علائمی مانند: احتباس آب، تغییرات خلقی، ژنیکوماستی و مشکلات میل جنسی ایجاد کند.
- مدیریت: تزریقهای مکرر (دوزهای کمتر و بیشتر) یا استفاده از ژلها یا کرمهای موضعی میتواند افزایش تستوسترون را کاهش داده و تبدیل بیش از حد استرادیول را کاهش دهد. گاهی مهارکنندههای آروماتاز (مانند: آناستروزول با دوز پایین) لازم هستند.
انکلومیفن
- مکانیزم غیرمستقیم: انکلومیفن با افزایش LH و FSH از طریق عملکرد خود به عنوان یک تنظیمکننده انتخابی گیرنده استروژن (SERM)، سطح تستوسترون درونزا را افزایش میدهد. از آنجا که تستوسترون به طور طبیعی در پاسخ به گنادوتروپینها تولید میشود، آروماتیزه شدن آن به استرادیول معمولاً به نزدیکی مقادیر فیزیولوژیکی نزدیکتر است.
- افزایش متوسط استرادیول: معمولاً منجر به سطوح ملایمتر و متعادلتر استرادیول میشود و خطر عوارض جانبی ناشی از استروژن اضافی را کاهش میدهد.
- کاهش استفاده از مهارکنندههای آروماتاز: اغلب نیاز به استفاده از مهارکننده آروماتاز نیست، زیرا استرادیول تمایل دارد در محدوده متعادل باقی بماند، مگر اینکه دوزهای بسیار بالای انکلومیفن مصرف شوند یا فرد تمایل قوی به آروماتیزیشن داشته باشد.
| پارامتر | TRT | انکلومایفن |
|---|---|---|
| مکانیزم | تستوسترون مستقیم خارجی | تستوسترون غیرمستقیم داخلی (از طریق LH/FSH) |
| سطوح استرادیول | میتواند به طور قابل توجهی افزایش یابد | معمولاً به طور متوسط افزایش یافته است |
| عوارض جانبی استروژنی | شایعتر در دوزهای بالاتر | کمتر شایع به دلیل کنترل فیزیولوژیکی |
| استفاده از مهارکننده آروماتاز | گاهی لازم است | به ندرت لازم است |
ریسک تبدیل استروژن
- TRT خطر تبدیل به استرادیول را افزایش میدهد، به ویژه در دوزهای بالاتر یا دورههای کمتر مکرر.
- انکلومایفن تمایل دارد محیط هورمونی متعادلتری ایجاد کند، با افزایش کمتر استرادیول و عوارض جانبی کمتر مرتبط با استروژن.
بنابراین، انکلومایفن اغلب نمایانگر ریسک کمتر تبدیل استروژن در مقایسه با TRT مستقیم است و این امر آن را برای مردانی که میخواهند از عوارض جانبی استروژنی بالا اجتناب کنند یا مستعد افزایش آروماتیزاسیون هستند، جذاب میسازد.
انکلومایفن در مقابل سیترات کلومیفن
سیترات کلومیفن (نام تجاری Clomid) برای ناباروری زنان استفاده میشود زیرا به القای تخمکگذاری کمک میکند. این دارو شامل ۲ ایزومر است: ۶۲٪ انکلومایفن و ۳۸٪ زوکلومیفن.
تفاوت اصلی بین کلومیفن و انکلومایفن به دلیل زوکلومیفن است (یک آگونیست گیرنده استروژن).
انکلومیفن و زوکلومیفن مکانیزمهای اثر کاملاً متفاوتی دارند. در حالی که اولی اثرات ضد استروژنی نشان میدهد، دومی به دلیل داشتن اثرات استروژنی میتواند منجر به تحریک طولانی مدت استروژن و بازخورد منفی بالقوه بر محور هیپوتالاموس، هیپوفیز و غدد جنسی (HPG) شود.
هر دو ماده کلومیفن و سیترات انکلومیفن میتوانند (به طور غیر رسمی) برای افزایش سنتز تستوسترون خود بدن استفاده شوند.
با این حال، مطالعات نشان میدهند که: انکلومیفن ممکن است تستوسترون را سریعتر و با ثباتتر و با عوارض جانبی کمتر نسبت به سیترات کلومیفن افزایش دهد.
چه کسی نامزدی مناسب برای درمان با انکلومیفن است؟
سیترات انکلومیفن ممکن است درمان مناسبی برای شما باشد اگر به دلیل چاقی، دیابت نوع ۲، سندرم متابولیک یا عوامل دیگر مبتلا به هیپوگنادیسم ثانویه هستید.
ممکن است برای مردانی که واجد شرایط درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) نیستند نیز تجویز شود.
توجه: این مطلب در تاریخ ۰۷ دی ۱۴۰۴ مورد بازبینی و به روزرسانی منابع علمی قرار گرفت
