زینک پیکولینات را مصرف کنیم یا نه؟
به عنوان یک ماده مغذی معدنی که در سراسر بدن یافت میشود، نمیتوان از اهمیت روی (زینک) در رژیم غذایی چشم پوشید. روی که به طور گسترده در متابولیسم پروتئینها، لیپیدها، اسیدهای نوکلئیک و همچنین رونویسی صحیح ژنها نقش دارد، نقش مهمی در سلامت جسمانی ایفا میکند. منبع (۱)
با این حال، روی با وجود اهمیتش، نه توسط بدن سنتز میشود و نه میتواند به مقدار قابل توجهی ذخیره شود. بیشتر آن در واقع در بافتهای عضلانی و استخوانی ذخیره میشود و بنابراین، همیشه به راحتی در دسترس نیست. به همین دلیل است که باید روی (زینک) را از غذا و مکملها دریافت کنید و آن را به طور منظم مصرف کنید. منبع (۲)
تحقیقات تثبیتشده فراوانی وجود دارند که نشان میدهند: سطوح کافی روی برای ایمنی، باروری، شناخت، بهبود، مو و پوست سالم، حس چشایی و بویایی و بسیاری دیگر از سیستمهای بیولوژیکی مفید است. سوال این نیست که آیا روی مفید است، بلکه این است که از چه نوعی استفاده کنیم و چقدر نیاز داریم. مقدار آن به رژیم غذایی، سن و وضعیت سلامتی فعلی فرد بستگی دارد. منبع (۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸، ۹ و ۱۰)
خلاصه مطلب:
فاصله گرفتن از اکسید زینک
برای دههها، اکسید روی (زینک) در مولتیویتامینها و مکملهای معدنی، عمدتاً به دلیل هزینه کم، سهولت تهیه و وزن نسبتاً پایین آن استفاده میشد اما در طول سالها، تحقیقات نشان داده است که: اکسید روی فراهمی زیستی بسیار پایینی دارد.
یک تحقیق حتی نشان میدهد که: اکسید زینک در برخی افراد جذب صفر دارد! با هوشمندتر شدن مصرفکنندگان، تولیدکنندگان مکملها نیز از اکسید روی فاصله گرفته و به دنبال اشکالی هستند که فراهمی زیستی و جذب بالاتری را فراهم میکنند. منبع (۱۱، ۱۲ و ۱۳)
انواع مختلفی از ترکیبات روی در بازار وجود دارند که هر کدام پروفایلهای جذب متفاوتی دارند. در حالی که برخی از اشکال با داشتن فراهمی زیستی بالاتر نسبت به اکسید روی، بهبود نشان میدهند اما این کار را با فدا کردن طعم و بو انجام میدهند. این اشکال جدید و بهبود یافته ممکن است راحتتر جذب شوند اما تنها در صورتی که بتوانید طعم تلخ و بوی تندشان را تحمل کنید.
زینک پیکولینات
یک شکل از زینک با فراهمی زیستی بالا وجود دارد که این نگرانیها را برطرف میکند اما هنوز به اندازه کافی مورد توجه قرار نمیگیرد: زینک پیکولینات.
این ترکیب که به اسید پیکولینیک متصل است، روشی منحصر به فرد و قدرتمند برای مصرف این ماده معدنی حیاتی است که از همان مکانیزمی استفاده میکند که در سیستم گوارشی خودمان یافت میشود. منبع (۱۴)
تحقیقات نشان میدهند: فراهمی زیستی زینک پیکولینات در مقایسه با دو شکل جایگزین مکمل زینک به طور قابل توجهی بهتر است. منبع (۱۵)
مکانیسم طبیعی جذب زینک در بدن
در دهه ۷۰ میلادی، دانشمندان مواد متصلشونده به روی را در دستگاه گوارش موشها کشف کردند که به عنوان لیگاندهای متصلشونده به روی با وزن مولکولی پایین یا LMW-ZBL شناخته میشوند. این مواد، که شامل: پیکولینات (اسید پیکولینیک) و سیترات (اسید سیتریک) بودند، به عنوان لیگاندهای متصلشونده به روی (ZBLs) شناسایی شدند. منبع (۱۶، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۰)
لیگاندهای مشابهی در ترشحات پانکراس سگها مشاهده شد که باعث شد محققان این نظریه را مطرح کنند که این مولکولها جذب روی رژیم غذایی را تسهیل میکنند. هنگامی که به موشها رژیم غذایی کم روی داده شد، درصد جذب روی آنها (همراه با ترشح ZBLs) در تلاشی برای جبران کاهش سطح روی افزایش یافت. منبع (۲۱)
علاوه بر این، ZBLها در شیر انسان و موش صحرایی نیز یافت شدند. منبع (۲۲ و ۲۳)
آیا اسید پیکولینیک، بهترین ZBL است؟
اسید پیکولینیک (C5H4N(CO2H)) که به عنوان متابولیت اسید آمینه تریپتوفان شناسایی شده است، به عنوان یک لیگاند کلاتکننده دو دندانه شناخته میشود که با روی و سایر مواد معدنی مانند کروم پیوند مییابد. بهترین راه برای اطمینان از در دسترس بودن طبیعی اسید پیکولینیک، داشتن رژیم غذایی با اسیدهای آمینه ضروری کامل کافی (اطمینان از مصرف کافی تریپتوفان) و اطمینان از مصرف کافی ویتامین B6 فعال زیستی است.
از آنجایی که کیورنیناز یکی از آنزیمهای مورد استفاده در مسیری است که تریپتوفان را به اسید پیکولینیک تبدیل میکند و کیورنیناز به ویتامین B6 فعال وابسته است، مصرف غذایی مناسب هر ۲ ماده مغذی برای تولید بهینه لیگاند متصلشونده به روی ضروری است. منبع (۲۴، ۲۵ و ۲۶)
از نظر مکانیکی، تحقیقات نشان دادند که: اسید پیکولینیک متابولیسم روی را از طریق بهبود جذب روده افزایش میدهد. با درک این موضوع، محققان به مطالعات حیوانی روی آوردند که در آن نشان دادند: اسید پیکولینیک با موفقیت جذب روده روی را در موشها افزایش میدهد. منبع (۲۷، ۲۸ و ۲۹)
این باعث شد محققان به این فکر کنند که آیا اتصال روی به اسید سیتریک یا اسید پیکولینیک فوایدی برای انسان خواهد داشت یا نه.
زینک پیکولینات: شکلی از زینک با فراهمی زیستی بالا
با تحقیقات روی و ZBL که از دهه ۱۹۷۰ به خوبی تثبیت شده بود، دانشمندان تصمیم گرفتند آنها را در یک مطالعه کنترل شده انسانی آزمایش کنند. نتایج در سال ۱۹۸۷ در سری کتابهای Agents and Actions منتشر شد. منبع (۴۰)
دانشمندان ۱۵ فرد سالم را که کمبود روی نداشتند اما مصرف روی آنها کمی کمتر از مقدار توصیه شده روزانه بود به کار گرفتند.
به مدت ۱۶ هفته، شرکتکنندگان ۳ مکمل خوراکی زینک مختلف را با چرخش در ۴ گروه جداگانه با توالیهای مختلف آزمایش کردند: منبع (۱۵)
- زینک پیکولینات ۱۴۴ میلیگرم
- زینک سیترات ۱۴۶ میلیگرم
- زینک گلوکونات ۳۸۵ میلیگرم
- دارونما ۰ میلیگرم
قرصها ۳ بار در روز، بین شام و زمان خواب مصرف میشدند. پس از هر دوره ۴ هفتهای، یک دوره ۱ هفتهای وجود داشت که در آن هیچ مکملی مصرف نمیشد.
در روزهای قبل و بعد از هر دوره ۴ هفتهای، محققان میزان روی را در مو، ادرار و گلبولهای قرمز (اریتروسیتها) شرکتکنندگان اندازهگیری کردند. تجزیه و تحلیل نشان داد که: تنها زینک پیکولینات سطح زینک را به میزان آماری معنیداری افزایش داده است.
جالب اینجاست که: تنها زینک پیکولینات باعث افزایش سلولهای مو، ادرار و گلبولهای قرمز شد. اگرچه زینک گلوکونات و زینک سیترات بهبودهای بیشتری را در سطح زینک نشان دادند اما در سایر زمینهها، نتایج آنها متناقض بود.
نکته جالب دیگر این است که: گروههای دارونما افزایش غیرمعنیداری در سطح زینک داشتند. این احتمالاً به دلیل شانس بوده است اما تمام دادههای بالا ما را به این نتیجه میرساند که زینک به یک سیستم انتقال با کیفیت بالا نیاز دارد و اسید پیکولینیک در چندین زمینه بهترین عملکرد را دارد.
سایر مطالعات روی زینک پیکولینات
زینک پیکولینات بارها از نظر بهبود حس چشایی مورد مطالعه قرار گرفته است و در جایی که سایر اشکال سولفات زینک و گلوکونات زینک قبلاً نتوانسته بودند اثرات کلی معنیداری را نشان دهند، موفق بوده است. در مطالعات زینک پیکولینات، افراد در مقایسه با دارونما، سطوح زینک به طور قابل توجهی بهبود یافتهای داشتند. منبع (۳۰، ۳۱، ۳۲ و ۳۳)
زینک به عنوان یک آنتیاکسیدان
سایر تحقیقات اخیر، اثرات آنتیاکسیدانی زینک را نشان دادهاند که منجر به اثرات مفیدی بر تعادل اکسیدان آنتیاکسیدان میشود. زینک به ۴ روش به عنوان یک آنتیاکسیدان عمل میکند: منبع (۳۴، ۳۵، ۳۶ و ۳۷)
- زینک با آهن و مس رقابت میکند و آنها را جابجا کرده و برای اتصال به فریتین در دسترس قرار میدهد.
- زینک یک کوفاکتور برای آنزیمهایی است که برای یک سیستم دفاعی آنتیاکسیدانی با عملکرد بالا حیاتی هستند.
- زینک به طور فیزیکی از سلولها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکند و غشاها را تثبیت میکند.
- زینک به گروههای سولفیدریل در پروتئینها متصل میشود و از آنها در برابر اکسیداسیون محافظت میکند.
این اثرات منحصر به زینک پیکولینات نیست اما زینک پیکولینات افزایش قابل توجهی در فعالیت آنتیاکسیدانی در کنار سطوح زینک نشان میدهد که با هر مطالعه دیگری که بر روی این کمپلکس از عنصر انجام شده سازگار است.
تحقیقات همچنین نشان دادهاند که: زینک پیکولینات دارای اثرات ضد ویروسی است که این نیز با سایر اشکال زینک مطابقت دارد. منبع (۳۸)
دوز مصرفی زینک پیکولینات
زینک پیکولینات توسط سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) به عنوان یک منبع مکمل که برای بزرگسالان و کودکان ایمن است، تأیید شده است. منبع (۳۹)
در مورد دوز، زینک پیکولینات باید مشابه سایر اشکال زینک در نظر گرفته شود: مکملهای زینک معمولاً ۲۵ تا ۵۰ میلیگرم زینک را فراهم میکنند اما لازم به ذکر است که ۴۰ میلیگرم حداکثر سطح مصرف توصیه شده سازمان غذا و داروی آمریکاست.
